NHÀ DOANH CHỦ / NGƯỜI CHỦ KHỞI NGHIỆP (THE ENTREPRENEUR)

Tài chính doanh nghiệp nói chung (corporate finance) chỉ liên quan đến các quyết định tài chính của những nhà quản lý (managers) trong các doanh nghiệp. Ở đây, chung ta đang bắt đầu tìm hiểu về Tài chính cho chủ khởi nghiệp(Entreprenerial Finance), liên quan đến các quyết định tài chính của những người chủ khởi nghiệp- những người đang tham gia vào việc lập những doanh nghiệp mới.Có những khác biệt quan trọng giữa những  trách nhiệm và quyết định đặt ra cho một nhà quản lý của một doanh nghiệp nói chung với những trách nhiệm và quyết định  đặt  ra cho một chủ doanh nghiệp của một doanh nghiệp mới.  

Để hiểu được những khác biệt này, trước hết cần tìm hiểu khái niệm  người chủ khởi  nghiệp (Entrepreneur). Khái niệm này có nguồn gốc từ tiếng Pháp, theo nghĩa đen thì đơn giản là ‘người tiến hành’, có nghĩa là người tiến hành một việc gì đó.  Vào đầu thế kỉ thứ 17, môt chủ ngân hàng người Anh, Richard Cantillon, đã sử dụng từ  này trong một ngữ cảnh liên quan đến việc tạo lập doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh khái niệm Entrepreneur như là một người gánh lấy rủi ro, đặc biệt là những rủi ro liên quan về mặt tài sản.  Tuy nhiên, cách dùng ban đầu này không miêu tả một cách tương xứng với cách hiểu hiện tại về một chủ doanh nghiệp. Rõ ràng, chịu rủi ro là một khía cạnh của khái niệm doanh nghiệp, nhưng những người đơn thuần cung cấp vốn không có một sự liên quan trực tiếp nào đến việc điều hành hoạt động của doanh nghiệp, và cả những người làm công không có vốn đầu tư trong các doanh nghiệp đó lại là những người gánh chịu rủi ro về quản lý này.

Đầu thế kỉ 18, nhà kinh tế học người Pháp, J.  B.  Say mô tả Entrepreneur là người thực hiện việc di chuyển những nguồn lực kinh tế từ nơi năng suất thấp đến nơi năng suất cao. Các nguồn lực kinh tế bao gồm những yếu tố của quá trình sản xuất :đất đai,   lao động ( hay nguồn nhân lực ),và vốn ; những yếu to vật chất (như  là nhà xưởng và máy móc). Mặc dù khái niệm của Say mở ra một hướng mới nhưng nó lại quá chung chung. Nhiều hoạt động có mục đích của con người có thể đươc miêu tả như là sự dịch chuyển các nguồn lực kinh tế nhằm đạt giá trị trong sử dụng cao hơn ( hay là những nỗ lực để đạt được điều đó).  
Đến đầu thế kỉ 19, những đóng góp của Cantillon và Say lại có đựợc những quan tâm mới nhờ vào các bài viết của hai nhà kinh tế học khác. Frank Knight(1921) coi Entrepreneur như là một người quản lý tình trạng không chắc chắn, “với tình trạng không chắc chắn hiện tại thì, vấn đề là việc quyết định cần làm cái gì và làm nó như thế nào”.    Đối với Knight thì chức năng chủ doanh nghiệp trong việc sử dụng những nguồn lực ở trong tình hình không chắc chắn của hiện tại (và việc thực hiện một cách thành công trong điều kiện đó), là một khía cạnh không thể tránh khỏi trong yêu cầu của các họat động kinh tế. Ngược lại, Joseph Schumpeter(1934), nhìn nhận Entrepreneur như là những người đang tích cực tìm những cơ hội để tạo nên sự biến đổi. Theo quan điểm của ông, chủ doanh nghiệp là ngươi dẫn đường chính của tiến trình kinh tế, bằng những nỗ lực thận trọng và mạo hiểm không ngừng tìm kiếm, xáo trộn hiện tại, kết hợp các nguồn lực xã hội theo nhiều cách hữu ích, những cách chưa đươc người khác nhận biet, để mưu cầu lợi nhuận.  

Cách dùng hiện nay của khái niệm Entrepreneur khởi phát từ những quan điểm này và từ những đề xuất gần đây của một số học giả về quản lý như Peter Ducker(1985), ông miêu tả những Entrepreneurs như là những cá nhân ‘tạo ra những gì mới mẻ, những gì khác biệt; họ thay đổi hay chuyển hóa các giá trị’. Ngày nay, chức năng Entrepreneur thường được mô tả như là sự theo đuổi những cơ hội để kết hợp và sắp xep lại các nguồn lực, mà không màng đến quyền chủ sở hữu hiện tại hay quyền kiểm soát các nguồn lực đó. Quan điểm này về chức năng Entrepreneur gần giống với định nghĩa mà Schumper đã đưa ra, nhưng nó cũng cố gắng đóng gop thêm bằng việc thừa nhận một cách rõ ràng rằng Entrepreneur không coi việc quản lý các nguồn lực hiện tại như là một sự bắt buộc. Suy nghĩ về chức năng Entrepreneur theo hướng như thế này tạo ra một cách tiếp cận đa dang hơn.  Trước tiên, Entrepreneur phải nhận thấy được cơ hội để tạo ra giá trị thông qua việc sắp xếp lại các nguồn lực xã hội.  Thứ hai, Entrepreneur phải đưa ra một chiến lược để kiểm soát một cách có trật tự  các nguon lực cần thiết.  Thứ ba, người đó phải tiến hành một kế hoạch hành động để tạo nên sự thay đổi.  Và cuối cùng là, Entrepreneur phải thu họach những phần thưởng tích luỹ từ sự đổi mới đó.

Việc liệt kê những bươc của quá trình hoạt động doanh nghiệp theo hướng này gợi ý rằng những đổi mới thành công luôn luôn mang lại phần thưởng cho nhà DOANH NGHIỆP. Dĩ nhiên thực tế lại khác.  Để thành công thì nhà doanh nghiệp cần phải hiểu rõ những lựa chọn, những kế họach, những quyết định mang tính chiến lược có thể tác động như thế nào đến những phần thưởng mà họ có thể đạt được.